İki Yıl Ekilmeyen Tarlalar Kiraya Veriliyor! Kira Parası Sahibine Ödenecek

Miras kalan, sahibi şehirde yaşayan ya da çeşitli nedenlerle yıllardır sürülmeyen tarlalar için yeni dönem uygulamaya girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazilerini sezonluk olarak üretim yapmak isteyenlere kiraya veriyor. Arazinin mülkiyeti sahibinde kalıyor, elde edilen kira geliri de arazi sahibine ödeniyor. 2026 üretim yılı için tespit çalışmaları tamamlandı; ilan süreci 1 Eylül'de başladı.

Uygulamanın amacı ne?

Türkiye'de ekilebilir olduğu hâlde boş bırakılan arazilerin büyüklüğü milyonlarca dekarla ifade ediliyor. Miras yoluyla bölünen, hissedarları anlaşamayan ya da sahibi köyden göç etmiş tarlalar yıllarca atıl kalıyor. Bakanlık bu uygulamayla atıl durumdaki arazileri yeniden üretime kazandırmayı, tarımsal üretim kapasitesini artırmayı ve gıda arz güvenliğini desteklemeyi hedefliyor. Uygulama aynı zamanda toprağı olmayan ya da arazisi yetmeyen üreticiye yeni ekim alanı açıyor.

Hangi araziler kapsamda?

Kapsama, tarımsal üretime elverişli olduğu hâlde üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen araziler giriyor. Tespiti, il ve ilçe düzeyinde oluşturulan Arazi Tespit Komisyonları yapıyor. Komisyonlar, hangi parsellerin iki üretim sezonu boyunca ekilmediğini belirleyip listeliyor. Tarlasını nadasa bıraktığını ya da haklı bir gerekçeyle ekemediğini düşünen mal sahipleri ise itiraz aşamasında durumlarını anlatabiliyor.

Listeler ilan ediliyor, itiraz hakkı var

Komisyonların belirlediği araziler ilan ediliyor. Arazisi listede yer alan ve buna itirazı olan mal sahipleri, ilan süresi içinde bağlı bulundukları İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne başvurarak itiraz edebiliyor. Tarlasını aslında ektiğini, nadasa bıraktığını ya da gelecek sezon kendisinin işleyeceğini belirten arazi sahipleri bu aşamada durumlarını belgeleyebiliyor. İlan ve onay süreçleri tamamlanmadan kiralama yapılmıyor.

Kiralama nasıl yapılıyor?

İlan ve onay süreçleri bittikten sonra araziler, gelen talepler doğrultusunda İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından sezonluk olarak kiralanıyor. Kiralama kalıcı değil; yalnızca bir üretim sezonunu kapsıyor. Araziyi kiralamak isteyen üreticiler, talep formuyla il ya da ilçe müdürlüğüne başvuruyor.

Kira bedelini kim belirliyor?

Kira bedeli keyfî biçimde saptanmıyor. Bedel, komisyonun belirlediği rayiç bedelin altında olamıyor. Rayiç belirlenirken benzer nitelikteki en az üç arazinin kira bedeli emsal alınıyor. Yani sulu bir tarla için sulu tarla kiraları, kıraç bir arazi için kıraç arazi kiraları esas alınıyor. Elde edilen kira geliri ise devlete değil, arazi sahibine ödeniyor.

Arazi sahibi ne kazanıyor, ne kaybediyor?

Uygulamada arazinin tapusu el değiştirmiyor; mülkiyet hakkı aynen sürüyor. Yıllardır hiçbir gelir getirmeyen tarla, sahibine kira geliri sağlamaya başlıyor. Sürülen ve ekilen arazi ayrıca yabani otlanmaktan ve çoraklaşmaktan korunuyor. Tarlasını başkasının işlemesini istemeyen mal sahibinin yapması gereken ise basit: Arazisini kendisi ekmek ya da kendi bulacağı bir üreticiye kiralamak. Yeniden işlenmeye başlayan arazi kapsam dışında kalıyor.

Üretici için fırsat

Antep fıstığı, zeytin, buğday, mercimek ve biber gibi ürünlerde ekim alanını büyütmek isteyen ama toprak bulamayan üreticiler için uygulama yeni bir kapı açıyor. Yıllık ürünlerde, yani hububat, bakliyat ve sebzede sezonluk kiralama doğrudan sonuç veriyor. Uzun yıllar gerektiren meyve bahçesi tesisi ise sezonluk kiralamanın mantığına uymuyor. Kiralanan arazide yapılan üretim için Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıt yaptırılması, desteklerden yararlanabilmek açısından önem taşıyor.

Hisseli tarlalarda durum

Boş kalan arazilerin önemli bölümü çok hisseli miras tarlaları. Hissedarların bir kısmına ulaşılamadığı ya da aralarında anlaşma sağlanamadığı için bu araziler ne satılabiliyor ne ekilebiliyor. Sezonluk kiralama, bu tür atıl arazilerin de yeniden üretime girmesinin yolunu açıyor; kira geliri ise arazi sahiplerine ödeniyor. Hisseli arazilerde ödemenin nasıl paylaştırılacağı konusunda müdürlüklerden bilgi alınabiliyor.

Nereye başvurulur?

Hem arazisi listeye girip girmediğini öğrenmek isteyen mal sahipleri hem de arazi kiralamak isteyen üreticiler için adres aynı: İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri. İlan edilen listeler hakkında bilgi müdürlüklerden alınabiliyor. Köyde tarlası olup şehirde yaşayanların, arazilerinin durumunu bir an önce kontrol etmesinde fayda var.