Yetim Maaşı Alan Kızlara Çeyiz Parası! Evlenene 24 Aylık Maaş Peşin Ödeniyor: Temmuz Zammıyla 141 Bin Lirayı Aştı

Anne ya da babasını kaybettiği için SGK'dan yetim aylığı alan kız çocuklarının pek çoğu, evlendiklerinde maaşlarının kesileceğini bilse de bu kesintinin karşılığında devletten toplu bir ödeme alabileceklerinden habersiz. Sosyal Güvenlik Kurumu, ölüm aylığı ya da ölüm geliri alırken evlenen kız çocuklarına evlenme ödeneği adı altında bir defaya mahsus ödeme yapıyor. Halk arasında bu ödeme "çeyiz parası" olarak biliniyor.

Temmuz ayında emekli aylıklarına yapılan zam ve en düşük aylığın 23 bin 552 liraya yükseltilmesiyle birlikte çeyiz parası tutarları da arttı. En düşük ölüm aylığı üzerinden yapılan ödemenin 141 bin 312 liraya çıktığı hesaplanıyor.

Kimlere 24 Aylık Maaş Ödeniyor?

SGK'nın açıklamasına göre evlenme ödeneği, ilk defa 1 Ekim 2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayan sigortalıların hak sahibi kız çocuklarına veriliyor. Bu kızlar ölüm aylığı alırken evlenir ve bu nedenle aylıkları kesilirse, evlenme tarihindeki aylıklarının iki yıllık yani 24 aylık tutarı tek seferde, peşin olarak ödeniyor.

Örneğin aylık 10 bin TL yetim maaşı alan bir kız çocuğu evlendiğinde 240 bin TL, aylık 15 bin TL alan bir hak sahibi ise 360 bin TL tutarında toplu ödemeye hak kazanıyor. Ödeme aylığın o tarihteki tutarı üzerinden hesaplandığı için, zam dönemlerinden sonra yapılan evliliklerde alınan tutar da yükseliyor.

Eski Sigortalılarda 12 Aylık İkramiye

1 Ekim 2008'den önce çalışmaya başlamış sigortalılar için eski kanunlardaki hükümler uygulanıyor. Bu kapsamda evlenmeleri nedeniyle dul veya yetim aylığı kesilen eşe (kadın ya da erkek), kız çocuklarına ve anneye, aldıkları aylığın 12 aylık tutarı bir defaya mahsus evlenme ikramiyesi olarak ödeniyor. Yani dul aylığı alırken yeniden evlenen eşler de bu ödemeden yararlanabiliyor.

Maaş Ne Zaman Kesiliyor?

Evlenme ödeneği alan kız çocuklarının aylıkları, evlenme tarihini izleyen ödeme döneminin başından itibaren durduruluyor. Durdurulan aylık, iki yıllık sürenin sonunda tamamen kesiliyor. Aynı dosyadan aylık alan başka hak sahipleri varsa, örneğin kardeşler ya da anne, onların aylıkları bu tarihten itibaren yeniden hesaplanarak artırılıyor.

Boşanınca Maaş Geri Bağlanır mı?

Evet. Evlenme ödeneği alan kız çocukları daha sonra boşanırsa, hak sahipliğinden doğan aylıkları yeniden bağlanabiliyor. Ancak boşanma, ödeneğin alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde gerçekleşirse, bu iki yıllık süre boyunca aylık ödenmiyor. Çünkü bu dönemin karşılığı zaten peşin olarak alınmış sayılıyor. İki yıl dolduktan sonra, hak sahipliği şartları devam ediyorsa aylık yeniden başlıyor.

Eski mevzuattaki 12 aylık ikramiyede de benzer bir kural var: evlilikten itibaren 12 ay dolmadan boşananlara ya da evliliğin butlanına veya feshine karar verilenlere yeniden aylık bağlanırsa, ödenen ikramiyenin 12 aydan eksik kalan süreye ait kısmı tahsil edilinceye kadar aylık ödenmiyor.

Kimler Yararlanamaz?

Evlenme ödeneği yalnızca ölüm aylığı ya da ölüm geliri almakta iken evlenen ve bu nedenle aylığı kesilen kişilere ödeniyor. Evlenmeden önce yaş, çalışma ya da başka bir nedenle aylığı zaten kesilmiş olanlar bu ödemeden yararlanamıyor. Ayrıca ödeme bir defaya özgü olduğundan, boşanıp aylığı yeniden bağlanan bir kişi ikinci evliliğinde tekrar çeyiz parası alamıyor.

Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?

Ödeme kendiliğinden yapılmıyor, hak sahibinin başvurması gerekiyor. SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) kapsamındaki hak sahipleri, SGK'nın hazırladığı Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl ya da Merkez Müdürlüğüne başvuruyor. Evlenme tarihi henüz nüfus kütüğüne işlenmemişse, başvuruya evlenme cüzdanının bir örneğinin eklenmesi zorunlu.

Kamu görevlisi (4/c) ve Emekli Sandığı kapsamındaki sigortalıların hak sahipleri ise başvurularını dilekçe ile SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı'na (Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhiye/Ankara) yapıyor. Ödeme yalnızca bir defa yapıldığı için belgelerin eksiksiz hazırlanması önem taşıyor.