Ayvayı Kabuğuyla Yiyin! Diyetisyenlerin Önerdiği Sonbahar Meyvesinin 5 Faydası: Çekirdeğine Dikkat!
100 gramında yalnızca 57 kalori olan ayva, lif, C vitamini ve antioksidan bakımından zengin. Kabuğundaki pektinin tokluk etkisi, günde ne kadar tüketilmesi gerektiği ve çekirdekle ilgili önemli uyarı haberimizde.
Yaz meyveleri tezgahlardan çekilirken yerini alan en güzel sonbahar meyvelerinden biri ayva. Hoş kokusu, sarı rengi ve kendine has buruk tadıyla ayva; tatlısından reçeline, kompostosundan çayına kadar mutfakta pek çok farklı şekilde yer buluyor. Anavatanları arasında Anadolu'nun da bulunduğu bu kadim meyve, beslenme uzmanlarına göre sofralarda daha sık yer almayı hak ediyor.
Diyetisyen Mehmet Emin Tok, sonbahar sonu ve kış başında hasat edilen ayvadan mevsiminde günde 1 adet orta boy tüketmenin sağlıklı beslenmeye önemli katkı sağlayacağını belirtiyor. İşte ayvayı sofranızdan eksik etmemeniz için 5 neden.
1. Düşük kalori, yüksek besin değeri
Ayva, aynı aileden gelen elma ve armut gibi düşük kalorili bir meyve. 100 gramında yaklaşık 57 kalori bulunmasına rağmen besin içeriği oldukça zengin. Yaklaşık 100 gram ayvada 15 mg C vitamini ve 1,9 gram diyet lifi yer alıyor. Bunun yanında A, B1, B2, B6, E ve K vitaminleriyle potasyum, kalsiyum, bakır, demir, magnezyum, fosfor, selenyum ve çinko gibi mineraller de içeriyor.
2. Kabuğundaki pektin tok tutuyor
Ayvayı kabuğuyla yemenin en önemli nedeni pektin. Kabukta yoğun olarak bulunan bu çözünür lif türü, midede uzun süre kalarak tokluk hissini uzatıyor. Uzmanlar, bu özelliği sayesinde ayvanın ara öğünlerde tercih edilebilecek en doyurucu meyvelerden biri olduğunu vurguluyor. Glisemik indeksinin düşük olması da kan şekerinde ani dalgalanmalara yol açmamasına yardımcı oluyor.
3. Sindirim dostu
Lif bakımından zengin olan ayva, bağırsak hareketlerinin düzenli olmasına katkıda bulunuyor. Uzmanlara göre ayvada bulunan bileşikler sindirim sistemini rahatlatmaya da yardımcı olabiliyor. Ancak burada ölçü önemli: Aşırı tüketildiğinde yüksek lif içeriği nedeniyle şişkinlik, gaz ve hafif kabızlığa yol açabiliyor.
4. Güçlü bir antioksidan kaynağı
Ayvanın öne çıkan faydalarının büyük bölümü içerdiği antioksidanlardan kaynaklanıyor. Kateşin ve epikateşin gibi bileşikler, hücreleri serbest radikallerin verdiği hasara karşı korumaya yardımcı oluyor. Yüksek C vitamini içeriği de özellikle soğuk algınlığının arttığı sonbahar ve kış aylarında bağışıklık sistemini destekleyen beslenmenin bir parçası olarak öne çıkıyor.
5. Kalp dostu beslenmenin parçası
Potasyum açısından zengin olan ayva, dengeli bir beslenme düzeninde kalp sağlığını destekleyen meyveler arasında gösteriliyor. Kabuktaki pektinin kötü kolesterolü (LDL) düşürmeye yardımcı olabileceği de belirtiliyor. Elbette ayva tek başına bir tedavi yöntemi değil; ancak sağlıklı yaşam tarzını tamamlayan lezzetli bir yardımcı.
Çekirdeğe dikkat!
Ayvanın en önemli uyarısı çekirdeklerle ilgili. Uzmanlara göre ayva çekirdekleri çiğnenip midede çözündüğünde hidrojen siyanür oluşabiliyor ve bu durum zehirlenme belirtilerine yol açabiliyor. Bu nedenle ayvayı yerken çekirdek kısmını çıkarmak gerekiyor. Ayrıca ayvayı çiğ olarak fazla miktarda tüketmek boğazda tahrişe neden olabiliyor. Günlük tüketimin 1 orta boy ayva ile sınırlandırılması öneriliyor. Hamile olanların ve düzenli ilaç kullananların beslenme düzenlerinde değişiklik yapmadan önce doktorlarına danışması en doğrusu.
Ayva nasıl seçilir ve saklanır?
İyi bir ayvanın kabuğu parlak sarı renkte, pürüzsüz ve lekesiz olmalı. Tüylü yüzeye sahip ayvalar genellikle daha taze oluyor; bu tüyler yıkanırken kolayca temizleniyor. Elinize aldığınızda ağır gelen ve hoş bir koku yayan ayvalar daha sulu ve olgun oluyor. Ayvayı serin ve kuru bir yerde birkaç hafta saklayabilirsiniz; buzdolabında ise sebzelikte daha uzun süre dayanıyor. Güçlü kokusu nedeniyle diğer meyvelerden ayrı tutmak iyi bir fikir.
Ayva nasıl tüketilir?
Ayvayı iyice yıkayıp kabuğuyla dilimleyerek çiğ yiyebilir, fırında tarçınla pişirebilir ya da kompostosunu yapabilirsiniz. Şekersiz ya da az şekerle hazırlanan fırın ayva, hem hafif hem de doyurucu bir sonbahar tatlısı alternatifi oluyor. Ayva tatlısı ve reçeli ise lezzetli olsa da eklenen şeker nedeniyle ölçülü tüketilmeli.