Sobayı Yakmadan Önce Bunu Mutlaka Yapın! İtfaiye Uyardı

Eylül'ün son günlerinde akşam serinliği kendini iyice hissettirmeye başladı. Pek çok evde sobalar kurulmuş, odunlar ve kömürler hazırlanmış durumda. Ancak itfaiye ekipleri her yıl olduğu gibi bu yıl da aynı uyarıyı yapıyor: Sobayı yakmadan önce bacanızı mutlaka temizletin. Çünkü kış aylarında yaşanan baca yangınlarının ve soba kaynaklı zehirlenmelerin büyük kısmı, ihmal edilen basit bakım işlerinden kaynaklanıyor. İzmir İtfaiyesi'nin verilerine göre yalnızca bir kış sezonunda kentte yaklaşık 600 baca yangını meydana geldi ve bunların büyük bölümünün nedeni düzenli temizlik yapılmaması oldu.

Baca ne sıklıkla temizlenmeli?

Uzmanlar, bacaların kullanım yoğunluğuna göre farklı aralıklarla temizlenmesi gerektiğini söylüyor. İtfaiye yetkililerine göre yoğun kullanılan bacalar üç ayda bir, diğer bacalar ise en geç altı ayda bir temizlenmeli. Apartmanlardaki ortak sifon bacalar da titizlikle kontrol edilmeli. En önemlisi, her yıl kış başlamadan önce bakım ve kontrollerin mutlaka yapılması. Baca temizliği için en uygun dönemler haziran ve eylül ayları olarak gösteriliyor; yani şu günler son fırsat.

Zamanla baca içinde biriken is ve kurum hem dumanın çıkışını zorlaştırıyor hem de alev alarak baca yangınına dönüşebiliyor. Bacalarda oluşan çatlak ve boşluklardan çıkan ısı ve kıvılcımlar, çatıdaki ahşap ve yalıtım malzemelerini tutuşturarak çatı yangınlarına yol açabiliyor.

Soba boruları da unutulmamalı

Sadece baca değil, soba boruları da en az altı ayda bir temizlenmeli. Boruların birleşim yerlerinin tamamen sızdırmaz olması gerekiyor; itfaiye yetkilileri en küçük kaçağın bile zehirlenmeye yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Soba kurulurken boruların dirsek sayısının az olmasına, borunun bacaya tam oturmasına ve yukarı doğru eğimli olmasına dikkat edilmeli. Eski, delinmiş ya da paslanmış borular yenileriyle değiştirilmeli.

Sobayı aşırı doldurmayın

Sık yapılan hatalardan biri de sobayı ağzına kadar doldurmak. Gereğinden fazla yakıt konulan sobada duman yolu daralıyor, ısı dağılımı düzensizleşiyor ve baca çekişi zayıflıyor. Bu da dumanın odaya geri tepmesine neden olabiliyor. Özellikle lodoslu ve rüzgârlı havalarda bacanın dumanı dışarı atamama riski daha da artıyor.

Gece sobaya kömür atmayın

Uzmanların en çok vurguladığı kural bu. Gece yatmadan önce sobaya yeni kömür ya da odun eklenmemeli; soba tamamen sönmeye yakınken uykuya geçilmeli. Mümkünse soba yanan odada uyunmamalı. Kapağı kapatıldığında da yanmaya devam eden "uyuyan soba" tipindeki sobalarda çok daha dikkatli olunmalı. Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gaz olduğu için uykuda fark edilmesi neredeyse imkânsız.

Odayı tamamen kapatmayın, dedektör alın

Soba yakıldıktan sonra oda tamamen kapatılmamalı; kısa süreli de olsa temiz hava girişi sağlanmalı. Özellikle sobalı evlerde bir karbonmonoksit dedektörü bulundurmak hayat kurtarabiliyor. Uygun fiyatlı bu cihazlar, gaz belirli bir seviyeye ulaştığında sesli uyarı vererek aileyi zamanında uyarıyor.

Bu belirtilere dikkat

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ve halsizlik hissedildiğinde ortam derhal terk edilmeli, kapı ve pencereler açılarak içerisi havalandırılmalı. Zehirlenme şüphesi varsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı. Aynı evde birden fazla kişide benzer belirtilerin görülmesi, soba kaynaklı bir sızıntının önemli bir işareti olabilir.

Mutfak ve gaz için de uyarı

İtfaiye yetkilileri kış aylarında mutfak yangınlarına da dikkat çekiyor. Tavadaki kızgın yağ tutuştuğunda üzerine kesinlikle su dökülmemeli; ıslak bir bez ya da havluyla üstü kapatılarak oksijenle teması kesilmeli. Gaz kokusu alındığında ise elektrik düğmelerine dokunulmamalı, kıvılcım çıkarabilecek hiçbir işlem yapılmamalı ve ortam hemen havalandırılmalı. Evlerde küçük bir yangın söndürücü bulundurmak da olası bir kazada büyük fark yaratıyor.