Bağ-Kur'luya 7200 Gün Müjdesi Ne Zaman? 5 Yıl Erken Emeklilikte Son Durum

Bakkaldan berbere, terziden kuyumcuya milyonlarca esnaf ve sanatkârın yıllardır beklediği Bağ-Kur prim eşitlemesi yeniden gündemde. Bağ-Kur kapsamındaki sigortalıların emeklilik için tamamlaması gereken 9000 prim gününün 7200 güne indirilmesine yönelik çalışma, Meclis'in 1 Ekim'de başlayacak yeni yasama yılında masaya gelecek başlıklar arasında konuşuluyor. Düzenleme hayata geçerse kapsama giren sigortalılar 1800 gün, yani yaklaşık 5 yıl daha az prim ödeyerek emekliliğe hak kazanabilecek. Ancak şu ana kadar yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor.

Bugün Bağ-Kur'dan emeklilik şartı ne?

Mevcut sistemde 2008 sonrasında Bağ-Kur'lu olanlar başta olmak üzere birçok 4/b sigortalısından tam emeklilik için 9000 prim günü isteniyor. SSK'lı (4/a) çalışanlar için bu şart 7200 gün. Aynı yaş şartına tabi olan iki çalışandan esnaf olanın 1800 gün daha fazla prim ödemek zorunda kalması, uzun süredir "prim adaletsizliği" olarak eleştiriliyor. Bu nedenle esnaf örgütleri ve sigortalılar, prim gün sayısının SSK'lılarla eşitlenmesini talep ediyor.

Düzenleme neyi değiştirecek?

Üzerinde çalışılan modelde yalnızca prim gün şartı değişecek; yaş şartı aynen korunacak. Buna göre 7200 prim gününü tamamlayan Bağ-Kur'lu kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabilecek. Bir yıl 360 prim günü üzerinden hesaplandığı için 1800 günlük fark yaklaşık 5 yıllık prim ödeme süresine karşılık geliyor. Kamuoyunda bu yüzden düzenleme "5 yıl erken emeklilik" olarak da anılıyor.

Ancak uzmanlar önemli bir noktanın altını çiziyor: Düzenleme herkesin emeklilik yaşını otomatik olarak 5 yıl öne çekmeyecek. Sigortalının ilk işe giriş tarihi, tabi olduğu emeklilik sistemi, yaş şartı ve EYT kapsamında olup olmadığı gibi diğer koşulların da ayrıca sağlanması gerekecek. Yaş şartını henüz doldurmamış olan bir esnaf, prim gününü erken tamamlasa bile yaşını beklemek zorunda kalacak.

Kimleri kapsayacak?

Düzenlemenin kesin kapsamı henüz açıklanmadı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın daha önce "küçük esnafa prim indirimi" sözüyle işaret ettiği çalışmanın özellikle küçük esnaf ve sanatkârlar üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Şirket ortakları, serbest meslek sahipleri ve tarım Bağ-Kur'luları gibi grupların kapsama alınıp alınmayacağı ise hazırlanacak kanun teklifiyle netleşecek. Kapsamın nasıl belirleneceği, düzenlemenin en kritik başlıklarından biri olarak görülüyor.

Neden gecikiyor?

Prim gün sayısının düşürülmesi, SGK'nın Bağ-Kur'lulardan yaklaşık 5 yıl daha az prim tahsil etmesi ve bu sigortalılara daha uzun süre aylık ödemesi anlamına geliyor. Bu yüzden düzenlemenin bütçeye etkisinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Daha önce düzenlemenin 2026'nın ilk yarısında yasalaşmasının hedeflendiği konuşulmuş, ancak bu takvim gerçekleşmedi. Şu an için açıklanmış kesin bir yürürlük tarihi bulunmuyor.

Esnaf temsilcileri de düzenlemenin bir an önce hayata geçirilmesi çağrısında bulunuyor. Ekonomik koşullar nedeniyle prim ödemekte zorlanan küçük esnafın, 9000 günü tamamlamak için çoğu zaman yaşını doldurmasına rağmen çalışmaya devam etmek zorunda kaldığını vurgulayan temsilciler, prim eşitlemesinin sosyal adaleti sağlayacağını ifade ediyor.

Yasalaşma süreci nasıl işleyecek?

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için önce bir kanun teklifinin hazırlanıp Meclis Başkanlığı'na sunulması, ardından ilgili komisyonda ve Genel Kurul'da kabul edilmesi, son olarak Cumhurbaşkanı onayıyla Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Teklifin, yeni yasama yılında Meclis'e gelecek torba yasa paketlerinden birinde yer alması bekleniyor. Sosyal medyada "çıktı" ya da "Meclis'ten geçti" şeklinde dolaşan paylaşımlar ise gerçeği yansıtmıyor.

Esnaf şimdiden ne yapmalı?

Uzmanlar, Bağ-Kur'luların öncelikle e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini kontrol ederek kaç prim günleri olduğunu ve prim borçlarının bulunup bulunmadığını öğrenmelerini öneriyor. Bağ-Kur'da prim borcu olan sürelerin emeklilikte sayılmadığını hatırlatan uzmanlar, olası bir düzenlemeden tam olarak yararlanabilmek için borçların yapılandırılmasının ve primlerin düzenli ödenmesinin önemli olduğunu vurguluyor. Sanayi ve ticaretin kalbi Gaziantep'te on binlerce esnafı yakından ilgilendiren gelişmeler, Meclis'in yeni dönem gündemiyle birlikte netlik kazanacak.